ختنه شدن دختران در بعضي از مناطق جنوبي ايران

كمي دورتر از بند آزاد كيش و نه چندان دورتر از اسكله هاي بندرعباس سابق«هرمزگان»، آنجا كه به خشكي و خشونت طبيعت بلوچستان نزديك مي شويد، در روستاها و شهرهاي كوچك همين مناطق، زنان به حكم سنت و آئين، از لذت جنسي محروم ?اند. نه فقط در شهرهاي كوچك، كه گاه در شهرهاي بندري و بزرگتر. آنها را در كودكي ختنه مي كنند. به خانه شوهر مي روند، مادر هم مي شوند، بي آنكه احساس يك زن و مادر ختنه نشده را داشته باشند.

همان ها، اين سرنوشت را براي دختران خود نيز رقم مي زنند و نسل دختران ختنه شده ايراني را در دامان خود بزرگ مي كنند. اين رسم و آئين، با جمهوري اسلامي به اين منطقه از ايران نيآمده، پيش از انقلاب هم بود، همچنان كه نقاب زنان اين پهنه در آن سالها نيز گهگاه سوژه مطبوعات وقت بود؛ اما همانگونه كه ارتجاع تشييع دراين سالها گسترش يافته، ارتجاع تسنن نيز جاي پاي خود را درميان اهل تسنن استوار كرده است. ختنه زنان در ميان اهل تسنن، جنبه ديني هم به خود گرفته است.

ترانه بني يعقوب در گزارشي كه سايت كانون زنان منتشر ساخته، با نگاهي در ستيز با خشونت عليه زنان ايران مي نويسد:

بندر كنگ از شهر هاي كوچك استان هرمزگان است و 5 كيلومتر با بندر لنگه فاصله دارد. دختران اين شهر بندري 40 روز پس از تولد ختنه مي شوند. زناني كه معترض باشند سنت شكن و سركش خوانده مي شوند. يك زن بومي مي گفت: برخي دختران شهر ديرتر و دردناك تر، در سنين 4 يا 5 سالگي ختنه مي شوند. آنها تمام مراحل ختنه خويش را با چشمان باز مي بينند. لبه هاي «كليتورس» دختران را با تيغي كه مردان ريش خود را با آن مي تراشند مي بُرند. اهالي بندر كنگ سني ?اند. عمل ختنه در بندر كنگ«تيغ سنت و فرهنگ» خوانده مي شود.برخي از مردم بندر كنگ ختنه شدن مادران و مادربزرگ هايشان را دليلي موجه براي اين كار عنوان مي كنند.ممانعت از ادامه تحصيل دختران توسط پسران خانواده، مرد سالاري شديد، جلوگيري از رفت و آمد آزاد زنان و دختران، تعدد زوجات و اهميت ندادن به تصميم هاي زنان در مرود مسائل مهم زندگي از ديگر مشكلات زنان بندر كنگ است. در بندر جاسك هم مي گويند وضع دختران همين است.هر سال دو ميليون دختر در جهان ختنه مي شوند. اين عمل به دليل انجام آن در خانه ها و با وسائل آلوده جان دختران خردسال را تهديد مي كند.خاطرات «واريس ديري» در كتاب«گل صحرا»، همان است كه جنوب شرقي ايران تكرار مي شود. او متولد افريقاست اما سرگذشت او همان است كه در ايران مرور مي شود.

6 هزار دختربچه هر روز ختنه مي شوند : «واريس ديري» شايد زيباترين و درعين حال غمگين ترين ديپلمات مستقر در سازمان ملل در نيويورك باشد. از صحراهاي سومالي آمده است. كتابي خاطراتي دارد به نام «گل صحرا». دراين كتاب فاجعه اي را شرح مي دهد كه قربانيان آن دختران كم سن و سال ?اند. آنها كه در اين سن و سال ختنه مي شوند، چند سال بعد به خانه بختي كه براي آنها جز شوربختي نيست فرستاده مي شوند.5 ساله بود كه ختنه اش كردند و 13 ساله بود كه مرد 60 ساله اي خواستگارش شد. تن به اين ازدواج نداد و از خانه گريخت. نمي ?خواست هم سرنوشت خواهرش شود. ختنه او را به چشم ديده بود وخود قرباني اين توحش و سلاخي بود.«واريس ديري» بعدها خود را به لندن رساند و مدل شد. دراين حرفه موفق بود، اما شهرت امروزي او نه به دليل مدل بودن، بلكه به دليل سمتي است كه در سازمان ملل متحد دارد. او سفير سازمان ملل براي مبارزه با ختنه زنان در سراسر جهان است. جنايتي كه طبق آمار منتشره سازمان ملل، هر روزه روي 6000 دختر بچه عرب و افريقايي و برخي كشورهاي آسيائي ديگر انجام مي شود.

ريشه هاي مذهبي

بريدن اين عضو بدن و ختنه زنان عليرغم اينكه صراحتا در قران گفته نشده اما در احاديث و نقل قولها اذعان شده است. به همين علت كه از احاديث برآمده است در كشورهائي مانند ايران، عربستان سعودي، تركيه مراكش و ... از سنن مذهبي محسوب نميشود.ريشه هاي ختنه كردن زنان به تاريخ ماقبل اسلام و مسيح باز ميگردد. در قسمتهاي بعدي به اين موضوع پرداخته مي شود.اين موضوع در ميان يهوديان و مسيحيان نيز ديده ميشود.

تاريخچه ختنه زنان:

در مورد چگونگي و تاريخچه پيدايش ختنه زنان نقل قول ها و اسناد متفاوتي موجود است. از جمله آنكه گفته ميشود اين موضوع اول بار در مصر و اتيوپي ظهور كرده است. گاها گفته شده است از زمان هرودت ختنه زنان وجود داشته است.

منبع ديگري ميگويد كه 163 سال پيش از ميلاد مسيح ختنه زنان پذيرفته و اعمال ميشده است. نوشته اي مكتوب در موزه بريتانيا كه روي كاغذ مخصوص مصري كه از خمير چوب ساخته ميشده نوشته شده است.اين كاغذ پاپيروس مصري نام دارد.

يك جغرافيا دان يوناني گزارش داده است كه در سفر به مصر 25 سال قبل از ميلاد مسيح ختنه زنان را مشاهده كرده است و ديده است كه دختران پيش از ازدواج ختنه ميشوند.اين مورد هم در مورد رومي ها و هم عرب ها نيز گزارش شده است.در بخشي از فرهنگ هاي ملل مختلف ختنه زنان تقسيم بندي ميشده است.بعنوان مثال برده ها بسيار راديكال تر ختنه ميشده اند تا نتوانند بار دار شوند. بدين ترتيب زن برده قيمت بالاتري داشته است.كمبود مواد غذائي در نقاطي از آسيا و آفريقا باعث ميشده است كه ختنه زنان بمراتب بيشتر و راديكال تر انجام گيرد تا از تكثير جمعيت جلوگيري شود.از دلائل ديگر مردسالاري بوده است كه در نتيجه ختنه زنان مردان لذت بيشتري ميبرده اند.اين عمل در مورد زنان بيوه نيز انجام ميشده است تا نتواند مجددا ازدواج كند.گفته ميشود از دلائل ديگر اعتقادات و باورهاي فراعين مصر بوده است مبني بر اينكه خدايان بي سكسوال بوده اند. آنان عقيده داشته اند كه روح مرد در اين بخش آلت تناسلي زنان و روح زن در بخش پوستي آلت مردانه كه بريده ميشود نهفته است.

• ختنه زنان چه عوارض و خطراتى را به دنبال دارد؟


1)درد، خونريزي، شوك، ( اين عمل بدون بيهوشي عمومي يا موضعي انجام ميگرفته

است)


2)نگاه داشتن ادرار به دليل درد


3)صدمات ارگاني بعلت بي تجربگي جراح تجربي


4)عفونت مكرر


5)درد زياد بهنگام پريود ماهانه، عفونت دستگاه تناسلي و تخمك ها،عفونت در دستگاه ادرار و كليه ها


6)ريسك هاي متنوع در هنگام زايمان ناشي از عفونت و خونريزي و....

7) درگيرى ها و بيمارى هاى روانى حاصل از اين امر


8) ايجاد جوش گاه (اسكار) در قسمت بريدگى ها با طول و گستردگى زياد


9) مشكلات نازايى، خطرات و مشكلات ناشى از حاملگى و به خصوص زمان زايمان

اين عمل از طريق روش هاى مختلفى انجام مى شود. با توجه به نوع انجام اين عمل شدت عوارض متفاوت است. وحشيانه ترين روش در كشور هاى سومالى، سودان و همچنين اتيوپى به كار مى رود.



• ختنه دختران با چه اهدافى در كشور هاى مزبور انجام مى شود؟

1) قوانين و احاديث مذهبي

2) زناني كه ختنه نشده اند، تمايلات افراطي در مطالبه روابط دارند
3) زنان ختنه نشده پاكيزه نيستند.

4) ختنه شده ها باكره ميمانند و افتخار فاميل كه پيش از ازدواج سكس نداشته اند، مي مانند.

5) بريدن اين بخش، زن را بهنگام زايمان حمايت ميكند.(درصورتي كه به تجربه و با اتكا به دانش پزشكي مشكلات و ريسك هاي بريدن مجدد اين بخش بسيار بزرگتر و تهديدي براي زايمان طبيعي و بي خطر ميباشد.

6) روح خبيث در اين بخش از آلت تناسلي زن نهفته است و ميبايستي آنرا از ميان برداشت و اين عمل به تولد بچه ياري ميرساند.

7) زنان ختنه نشده كرم هائي دارند كه توسط سوراخ باز آلت تناسلي ميتواند به داخل بدن زن نفوذ كنند.

8) اين عضو زن در هنگام ارتباط جنسي به آلت تناسلي مرد ضربه ميزند و ميتواند مرد را خواجه كند.

9) گفته ميشود كه بريدن اين بخش از بدن زن، او را در دوباره زائي حمايت ميكند.

10) اين اقدام باعث ميشود كه قيمت عروس بالا برود ضمن اينكه باكره بودن وي باعث افتخار خانواده اوست.

11) زناني كه ختنه نشده اند ميتوانند اينطور محاسبه كنند كه بچه هايشان در جامعه مقبوليت نخواهند داشت.

12)براساس ادعاى مسلمانان آفريقايى طبق دستور اسلام


13)مفيد بودن از لحاظ بهداشتى


14)نگهدارى از باكرگى دختران جوان تا زمان ازدواج


15) كنترل تمايلات جنسى دختران تا قبل از ازدواج براساس سنت قديمى آفريقايى

_ آسيايى


16) اطمينان دادن به شوهر آينده از جنبه پاك بودن دختر


17) زيباگرايى و بهداشتى بودن بدن دختر


18) پيدا كردن روح پاك

آمار ها چه مي گويند :

طبق آخرين آمارگيرى سازمان جهانى بهداشت تقريباً بيش از صد و شصت ميليون نفر از زنان (اعم از كودك، نوجوان و جوان) در بيش از سى كشور آفريقايى و آسيايى ختنه شده اند.


به جرات مى توان گفت روزانه تعداد زيادى از دختربچه هاى بى گناه بين سنين ? تا ?? ساله در كشور هاى ذكر شده ختنه مى شوند. در آفريقا اين سنت قديمى توسط افراد مسن و مذهبى در روستا ها يا نقاط دورافتاده از شهر ها انجام مى گيرد.

طبق گزارش ها گاهى توسط پرستاران، ماما ها و حتى پزشكان با مخارج بالاتر و بهداشتى تر به طور غيرقانونى انجام مى شود. چندين مورد در كلينيك هاى خصوصى در كشور انگلستان توسط پزشكان سودانى و سوماليايى گزارش شده كه تحت تعقيب پليس هستند.

بيش از ?? درصد دختران در كشور هاى آفريقايى و ?? درصد در كشور هاى آسيايى قربانى اين مسئله مى شوند. اين در حالى است كه در تعدادى از كشور ها نظير سودان و سومالى بيش از ?? درصد است.طبق آخرين آمار در گامبيا به ?? درصد رسيده است. اين عمل در ?? درصد موارد بر روى دختران سنين ? تا ?? ساله انجام مى گيرد.

در بين يهوديان و مسيحيان اين عمل نادر است، به طورى كه در دو قبيله در كشور اتيوپى و دو قبيله در كشور نيجريه به سازمان جهانى بهداشت گزارش شده است كه در يك قبيله نيجريه اى ختنه زنان قبل از ازدواج انجام مى شود و در قبيله ديگر در همين كشور ختنه به پس از زايمان اول موكول مى شود.

قابل ذكر است تحقيقات گسترده و جامعى توسط محققين و متخصصين اطفال، زنان و زايمان، روان شناسان به خصوص استادان اديان مختلف (اعم از مسيحى، يهودى و مسلمان) پيرامون مسئله ختنه زنان از طرف سازمان جهانى بهداشت صورت گرفته است. طبق اين بررسى ها در هيچ يك از آ يات قرآن و قسمت هاى مختلف كتاب انجيل و يا ساير كتاب هاى آسمانى ختنه زنان توصيه نشده است. هر كسى كه دستور اسلام را منبع انجام اين عمل وحشيانه قرار مى دهد با عدم اطلاع از دستورات مذهبى، عوام فريبى و يا عقايد شخصى و سنت عقب افتاده آنها مرتبط است. سازمان جهانى بهداشت سنتى بودن قضيه را تنها دليل اين عمل ذكر مى كند و آگاهى كامل از غيرمذهبى بودن انجام اين عمل را به تمام كشور هاى عضو سازمان ملل ابراز داشته است.



اين عمل در بيش از ?? كشور جهان انجام مى شود و در ?? تا ?? درصد موارد با وسايل آلوده و غيربهداشتى بدون استفاده از هيچ داروى موضعى انجام مى شود در نتيجه خطر مرگ و شوك وجود دارد.5/?? درصد زنان در كشور هاى مذكور به علت برش هاى طولانى و عميق و جوش گاه هاى (اسكار هاى) زخمى حتى قادر به رابطه جنسى با شوهران خود نيستند و تا پايان عمر رابطه جنسى ندارند و يا در صورت انجام اين امر و حامله شدن قادر به زايمان طبيعى نخواهند بود. در اين صورت زايمان آنها با جراحى انجام شده و يا در نقاط دورافتاده به علت خطرات ناشى از زايمان طبيعى خود و نوزادانشان فوت مى كنند. آمار مرگ ومير اين زنان و نوزادان آنها نزديك به يك ميليون در سال تخمين زده شده است.


• در مقام مقايسه ختنه پسران با ختنه دختران چه ارجحيت هايى دارد؟

* طبق آمار ها در كانادا حداقل بيست درصد و در استراليا پانزده درصد از نوزادان پسر ختنه مى شوند. ختنه زنان از طرف سازمان ملل و سازمان جهانى بهداشت و طبق قوانين تمام كشور هاى اروپايى، آمريكايى و اغلب كشور هاى آسيايى غيرقانونى است. در اين كشور ها افرادى كه به اين كار مبادرت مى ورزند توسط دولت مورد تعقيب قرار مى گيرند.

تجربه نشان داده است هرگز شخصى يا اشخاصى كه در اين كشور ها به اين كار دست مى زنند مورد تعقيب قانونى قرار نگرفته اند.

* محققان سازمان جهانى بهداشت در معنى لغاتى نظير ختنه دختران يا قطع عضو در دختران فرقى نمى گذارند و آن را يك عمل با دو معنى مشابه تلقى مى كنند و اين عمل را از جمله سنت هاى بسيار عقب ا فتاده و خطرناك مى دانند.

* محققان از هر زن يا مردى در هر كجاى دنيا خواسته اند كه:

?- به غيرقانونى بودن اين عمل حتى در كشور هايى كه اين عمل انجام مى شود توجه كنند.


?- صد درصد آن را با حق و حقوق در سلامتى اطفال، دختران و زنان مغاير بدانند.

?- انجام اين عمل مغايرت كامل با حقوق بشر، در هر نقطه از دنيا دارد.

توصيه سازمان جهانى بهداشت اين است كه افراد با هر وسيله ممكن ابراز تنفر خود را در انجام اين عمل به گوش مسئولان و سياستمداران و هر انسان ديگر در هر كشورى كه زندگى مى كنند برسانند و براى عدم انجام آن از هر راهى مبارزه كنند.


داستاني در مورد ختنه دختران

وقتي شيما محمود نه ساله بود ، مادرش ، صباح ، قابله روستا را خبر كرد تا مراسمي زنانه را اجرا كند ، مراسمي كه در بين زنان مصري روستايي از مدت ها پيش مرسوم بوده است .


در اتاق خواب ، صباح ، قابله و يك زن ديگر شيما را محكم نگه داشتند و با يك قيچي تيز او را ختنه كردند . شيما جيغ مي كشيد ، مادرش گذشته خودش را به ياد آورد كه دو روز تمام نمي توانست راه برود.


وقتي از او پرسيدم كه چرا دخترش را تحت عملي قرار داده كه خودش 25 سال پيش از آن رنج برده است جوابي نداشت: " رسم است ." در پشت مقنعه بلند سياهش شانه هايش را به آرامي بالا انداخت: " از كسي در اين مورد سوال نكردم . فقط طبق رسم و رسوممان عمل كردم ."

احترام نسبت به سنت هاي قديمي به قدري زياد است كه عليرغم هشدارهاي بهياران نسبت به خطر عفونت و مرگ ناشي از ختنه، سازمان هاي حقوق بشر تخمين مي زنند كه روزانه 3600 دختر مصري تجربه شيما را تحمل مي كنند .

نتيجه گيري :


دكتر مواهب مولي مي گويد " مذهب دليل اصلي نيست ." او 12 سال است كه در يك كلينيك كوچك در يكي از محلات فقير نشين قاهره با آنچه او و همكارانش " قطع اعضا تناسلي زنان " مي نامند ، مبارزه مي كند .


مولي مي گويد :" ختنه كردن ، فارغ از مذهب دختر ، برابر با حفظ پاكدامني اوست . و در جامعه اي كه مفهوم شرافت خانوادگي با پاكدامني زنان خانواده معنا پيدا مي كند ، ختنه برترين ارزش است ."

او ادامه مي دهد " آنها مي خواهند دختر را از عشق دور نگه دارند . و آن را به پاكيزگي و باكره گي ربط مي دهند ."

در دهات ، اثبات باكرگي پيش نياز ازدواج است : مادر عروس معمولا صبح بعد ازشب عروسي براي اثبات باكرگي دخترش يك دستمال خوني را به مردم نشان مي دهد . اگر اين موضوع ثابت نشود ، به احتمال زياد شوهر زن را طلاق مي دهد .مادران اميدوارند كه با فرو نشاندن نياز جنسي از طريق ختنه ، از پيش آمدن چنين پيشامدهاي غم انگيزي جلوگيري كنند . دكتر مولي ادامه مي دهد " آنها مي دانند كه ختنه در حال حاضر باعث آزار دخترانشان مي شود . اما فكر مي كنند كه با اين كار در نهايت او مي تواند ازدواج كند . " و در فرهنگ محافظه كاري كه تغييرات به آرامي اتفاق مي افتد و احترام به بزرگ ترها واجب است ، از بين بردن چنين سنت جا افتاده اي بسيار سخت است . مولي مي گويد " آنها مي گويند ُ مادربزرگم اين كار را كرده ، مادرم اين كار را كرده و بنابراين دخترم هم بايد اين كار بكند ُ