در حالی که ما در کشورمان هر چند وقت یکبار با سوانح دردناک هوایی مواجه هستیم که خسارات جبران ناپذیر مادی و معنوی را بر کشورمان تحمیل می کند، در دیگر نقاط جهان با به کارگیری تجهیزات مدرن ناوبری در درون هواپیما به جای نصب این تجهیزات روی زمین ، خلبانان می توانند با دقتی بی نظیر از فراز کوه ها عبور کنند، ساختمان های مرتفع و خطرناک را از فاصله مناسب تشخیص دهند و با حداقل انحراف از مسیر و تاخیر، مسافران یا کالاهای خود را به مقصد برسانند.
اداره فدرال هوانوردی آمریکا به تازگی فناوری را ارائه کرده که به کمک آن به راحتی می توان هواپیما را در بدترین شرایط آب و هوایی هدایت کرده و به سلامت به مقصد برساند.
سالهاست هواپیماهایی که قصد نشستن در فرودگاه ملی ریگان شهر واشنگتن را دارند مجبور به کم کردن ارتفاع روی رودخانه Potomac هستند. در صورتی که شرایط آب و هوایی مناسب باشد این کار بدون دردسر انجام می شود، اما در غیر این صورت خطر خلبان و مسافران را تهدید می کند.
اداره فدرال هوانوردی آمریکا به منظور مقابله با خطراتی از این دست از ماه سپتامبر به خلبانان اجازه داده تا از تجهیزات ناوبری نصب شده در درون هواپیما برای پرواز کردن در مسیرهای خطرناکی مانند بالای رودخانه ها استفاده کنند تا مشکلات مربوط به کاهش ارتفاع به علت دید اندک به حداقل برسد.
چندی قبل اولین پرواز آزمایشی با استفاده از این سیستم روی رودخانه Potomac انجام شد و هواپیما ارتفاع خود را به طور خودکار روی رودخانه یاد شده کاهش داد. خلبان برای نشستن از هیچ یک از ابزار کنترل موجود در هواپیما برای تنظیم سطح ارتفاع یا وضعیت آن در آسمان استفاده نکرد و به راحتی توانست هواپیما را روی باند فرودگاه بنشاند.
اداره فدرال هوانوردی آمریکا این سیستم را به اختصار RNP نامیده است این ابزار بیش از آن که یک وسیله پیشرفته ناوبری باشد، وسیله ای استاندارد برای افزایش دقت پرواز است که اطلاعات موردنیاز خود را از ماهواره دریافت می کند. داده های دریافتی در ادامه توسط رایانه هایی که در درون هواپیما نصب شده اند تجزیه و تحلیل می شوند و ارتفاع و جهت گیری مناسب برای تداوم حرکت هواپیما انتخاب می شود.
تجهیزات جدید به جای آن که خلبان را مجبور به پرواز مستقیم به سوی نقاط ناوبری در نظر گرفته شده در آسمان کنند، وی را در مسیر بشدت کنترل شده ای قرار می دهند که کدهای آن از روی رایانه اتاق خلبان قابل مشاهده است.
سیستم RNP در اختیار تمامی فرودگاه های آمریکایی که از شرایط جوی نامناسبی برخوردارند یا در حوالی آنها کوه یا رودخانه قرار دارد، گذارده شده است. هم اکنون 9 فرودگاه عمده ایالات متحده از این سیستم ناوبری بهره می برند.
قرار است در آینده ای نزدیک 25 فرودگاه دیگر در آمریکا نیز به این سیستم مجهز شده و مسیرهای پروازی دقیقی برای کلیه هواپیماهای آنها در نظر گرفته شود. از جمله این فرودگاه ها می توان به فرودگاه جورج بوش در هستون، شیکاگو، نت وارک، آزادی، هونولولو، گری ایند، تامپا، فلا، فورت، گوام، ونتاپی، واش، تاکسون، آریر، لانگ بیچ، کالیفرنیا و جان اف کندی اشاره کرد.
یکی از محاسن مهم این سیستم جدید هزینه اندک نصب و استفاده از آن است. اداره فدرال هوانوردی آمریکا می گوید که نصب هر یک از سیستم های جدید RNP در فرودگاه های آمریکا تنها 20 هزار دلار هزینه دربردارد و اکثر خطوط هواپیمایی در ایالات متحده از استفاده از چنین سیستم هایی استقبال کرده اند.
هم اکنون 2 شرکت هواپیمایی Jet Blue و American Air lines در حال مذاکره برای نصب سیستم یاد شده هستند. کارشناسان این 2 شرکت معتقدند که نصب این سیستم ها ضمن افزایش دقت پرواز موجب صرفه جویی در مصرف سوخت شده و تاخیر در زمان رسیدن پرواز به مقصد به علت بدی آب و هوا را به حداقل می رساند.
جالب آن که این سیستم حتی از مزایای زیست محیطی هم برخوردار است. چون با استفاده از آن هواپیما دقیقا در مسیر پروازی خود قرار می گیرد و مردمی که روی زمین هستند حداقل سر و صدا را می شنوند و موتور هواپیما هم حداقل برون ریزی را خواهد داشت.
جالب آن که فرودگاه ها و هواپیماهای منطقه آلاسکا در استفاده از این فناوری در اواسط دهه 90 میلادی پیشتاز بوده اند، زیرا شرایط آب و هوایی این منطقه بسیار بد و کوه های آن بسیار بلند و فراوان هستند. سیستم RNP در آلاسکا حداقل 6 هزار بار در سال مورد استفاده قرار می گیرد. مسیر 13 درصد از این پروازها (حدود 801 مورد) با استفاده از این سیستم اصلاح شده است و در مجموع موجب 16 میلیون دلار هم صرفه جویی شده است.
انتظار می رود استفاده از این سیستم در آینده در خارج از ایالات متحده هم فراگیر شود.