نگاهي به كاربردهاي فناوري وايمکس در جهان و ايران - راه حل نهايي اتصال

نگاهي به كاربردهاي فناوري وايمکس در جهان و ايران
راه حل نهايي اتصال
WiMAX سرواژه عبارت «Worldwide Interoperability for Microwave Access» است: «همکاري جهاني براي دسترسي امواج مايکرو». وايمکس فناوري در مخابرات است که براي انتقال از يک نقطه به چند نقطه (Point-to-Multipoit) به کار مي رود و عموما کاربرد آن در ارائه اينترنت در حال حرکت است. اين فناوري از سرعت 3 مگابيت بر ثانيه بدون استفاده از هيچ کابل کشي پشتيباني مي کند.
استاندارد جهاني که اين فناوري بر آن مبتني است، استاندارد IEEE 802.16 است که به آن استاندارد «دسترسي بي سيم پرسرعت» نيز مي گويند. نام وايمکس را انجمني به همين نام در ژوئن سال 2001 مهر زد. اين انجمن وايمکس را چنين تعريف مي کند:

فناوري اي مبتني بر استاندارد که دسترسي بي سيم پرسرعت را در مقابل با روش هاي کابلي و DSL عرضه مي کند و به عنوان راه حل نهايي محسوب مي شود.

دو واژه ديگر از دل WiMax بيرون آمده اند که در واقع کارکرد وايمکس را به دو نيم مي کنند:

وايمکس ثابت و وايمکس متحرک که به استانداردهاي 802.16d و 802.16e هم نسبت داده مي شوند. البته گفتني است که دليل اين موضوع اين است که استاندارد 802.16d به خاطر اين که بحث متحرک بودن را در خود نداشت، به وايمکس ثابت و نسخه بعدي آن به وايمکس متحرک مشهور شد.

کاربردهاي وايمکس
اينترنت وايمکس براي ايجاد ارتباطات اينترنتي پس از سونامي در اندونزي به کار گرفته شد. به جز راديوهاي آماتور، تمام بسترهاي ارتباطي در اندونزي از بين رفت و ارتباط با ناحيه بيرون از فاجعه غيرممکن شده بود. با کمک وايمکس توانستند جريان اطلاعات را مجددا راه اندازي کنند.

همچنين وايمکس براي برقراري ارتباطات در مناطق طوفان زده کاترينا نيز به کار رفت و با کمک سرويس هاي VoIP و شبکه هاي Wi-Fi اطلاعات به سرعت در آن ناحيه به جريان افتاد.

اينترنت وايمکس کاربردهاي ديگري نيز دارد و مي تواند در زمينه هاي زير به کار آيد:

× اتصال نقاط داغ (hotspot) Wi-Fi به اينترنت

× راه حل دوم و نهايي براي نقاطي که امکان دسترسي DSL وجود ندارد

 × ارائه خدمات مخابراتي و ديتا

وايمکس ثابت و متحرک
سرويس هاي وايمکس ثابت که داخل ساختمان نصب مي شوند، شيوه متداول استفاده از اينترنت وايمکس است.
اما افت کيفيت امواج راديويي در اين سرويس ها، به عوامل زيادي بستگي دارد. نصب غيرحرفه اي تجهيزات گران بيرون ساختماني، استفاده از سخت افزارهاي بيشتر و دوري و نزديکي به آنتن اصلي وايمکس تنها بخشي از عوامل وايمکس هاي ثابت است. در حالي که تجهيزات وايمکس هاي بيروني، به ندرت به اندازه يک لپ تاپ مي رسد و نصب آنها درست به نصب ديش هاي ماهواره شباهت دارد.

بدين ترتيب، تمرکز اصلي ارائه وايمکس روي دستگاه هاي متحرک است. تلفن هاي همراه، کامپيوترهاي جيبي، دستگاه هاي جانبي کامپيوتري که به لپ تاپ ها متصل مي شوند و از هم اکنون براي سرويس هاي واي فاي هم موجود هستند، مخاطبان اصلي سرويس متحرک وايمکس به شمار مي روند.

ضمن آنکه از نظر فناوري، وايمکس بسيار بيشتر به واي فاي نزديک است تا فناوري تلفن هاي همراه 3G. انجمن وايمکس فهرستي از دستگاه هايي که از وايمکس پشتيباني مي کنند را در وب سايت خود قرار داده است. اين دستگاه ها مي توانند به لپ تاپ ها، دستگاه هاي اينترنت موبايل (MID) و... نصب شوند.

وايمکس در مقابل با واي فاي
براي بسياري از افراد، تميز دادن واي فاي و وايمکس دشوار است. چرا که هر دو اين فناوري ها، فناوري هاي بي سيم و اتصال اينترنت هستند. اين دو فناوري در بخش هاي زير با هم متفاوت اند:

× وايمکس از طيف براي اتصال نقطه به نقطه (P2P) به اينترنت استفاده مي کند. استاندارد متفاوت 802.16 شيوه هاي مختلف دسترسي را تعريف کرده است و اين شيوه ها چه در مورد دسترسي ثابت و دسترسي متحرک با واي فاي متفاوت است.

× واي فاي از طيف تائيد نشده براي دسترسي به شبکه استفاده مي کند و در دستگاه هاي مصرفي محبوب تر است.
وايمکس و واي فاي مکانيزم هاي کيفيت خدمات (QoS) متفاوتي دارند. وايمکس از مکانيزمي مبتني بر اتصالات ميان ايستگاه مرکز و دستگاه کاربر استفاده مي کند. هر اتصال بر مبناي الگوريتم هاي زمان بندي برقرار مي شود. واي فاي از مکانيزم QoS شبيه به اترنت استفاده مي کند. در اين مکانيزم بسته هاي اطلاعاتي مي توانند با اولويت هاي مختلف ارسال و دريافت شوند. به عنوان مثال بسته هاي VoIP با اولويت بالاتري نسبت به بسته هاي مرور صفحه ها ارسال و دريافت مي شوند.

× واي فاي پروتکل کنترل دسترسي به رسانه CSMA/CA را اجرا مي کند که اتصالي connectionless و مبتني بر مجادله است، حال آن که وايمکس از MAC مبتني بر اتصال استفاده مي کند.

× واي فاي از استاندارد 802.11 پيروي مي کند اما وايمکس از استاندارد جديدتر 802.16 پيروي مي کند.
هر دو اين فناوري ها از توپولوژي هاي PeertoPeer و ad hoc پشتيباني مي کنند.

وايمکس در ايران
ماجراي وايمکس در ايران جالب تر است. هنوز يک ماه از تاريخ عرضه اينترنت وايمکس در ايران نگذشته است، علاوه بر قيمت فوق العاده بالاي اينترنت وايمکس، نکته اي که بايد به آن توجه کرد اين است که شرکت هاي داراي پروانه وايمکس، اجازه ارائه سرويس هاي متحرک را ندارند و تنها ويژگي اينترنت وايمکس نسبت به ديگر سرويس هاي اينترنتي را غيرفعال کرده اند (که البته تقصير اين شرکت ها نيست). اينترنت وايمکس تا حدي رقيب اينترنت هاي نسل 3 مخابراتي به حساب مي آيد و از آنجا که تکليف اپراتور سوم مخابرات ما مشخص نشده است، معلوم نيست کي بشود روي اينترنت متحرک وايمکس حساب کرد.